Yenişehir Belediyesi “Yerel Yönetimlerde Dilin Önemi” Paneli Düzenledi

Yenişehir Belediyesi “Yerel Yönetimlerde Dilin Önemi” Paneli Düzenledi

Yenişehir Belediyesi, 21 Şubat Dünya Anadili Günü kapsamında dilin yerel yönetimlerdeki rolüne ilişkin “Yerel Yönetimlerde Dilin Önemi” başlıklı bir panel gerçekleştirdi. Kürt dilbilimcilerin katılımıyla düzenlenen panelde, anadilin kamusal hizmetlerde kullanımı ve yerel yönetimlerin sorumlulukları ele alındı.
Belediyenin Meclis salonunda yapılan panele, Eşbaşkanlarımız Safiye Akdağ ve Mehmet Ergün, GABB ve Bağlar Belediyesi Eşbaşkanı Siraç Çelik, Eşbaşkan Yardımcıları, Meclis Üyeleri çalışanlar ile sivil toplum örgütleri temsilcileri ve çok sayıda yurttaş katılım sağladı.  

Panelin açılış konuşmasını yapan moderatör Abdullah Karahan, dünyada birçok dilin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekerek,  çok dilli hizmetler ve  anadilin korunmasında yerel yönetimlerin önemli bir rolü olduğunu vurguladı. 

MED-DER yöneticisi İbrahim Halil Taş, Kürtçe’nin Kirmançkî lehçesinde yaptığı konuşmasında, 21 Şubat Dünya Anadil Günü’nün Kürtler için önemi ve  tarihsel arka planına değindi. Dünyadaki birçok dilin asimilasyon ve yasaklar nedeniyle yok olduğunu, ancak Kürt dilinin buna rağmen varlığını korumaya devam ettiğini ifade etti.
Kürt dili üzerindeki baskı ve yasaklara değinen Taş, asimilasyonun Kürd dili üzerindeki önemli bir tehlike olduğunu, Kürtlerin buna karşı üstüne düşen sorumlulukları olduğunu söyledi. Taş, Seçmeli ders ile çocukların pedagojik eğitimi için yeterli olmadığını, anadilde eğitimin şart olduğunu ifade etti. 

 Kürtçe’nin Zazakî/Dimilkî lehçesinde konuşan Kürt Dil Meclisi Üyesi Suzan Vejan Tatlı ise konuşmasına doğanın tek rengi değil, çok renkliliğini kabul ettiğini belirterek, "
Yıllardır komşuyuz, arkadaşız, ortak mücadele veriyoruz ama  birbirimizi anlamıyoruz, başka dilde birbirimizle anlaşıyoruz. Bu eksiklik başta hepimizin. Zazaca Kürtçe’nin bir lehçesi, devamı değildir. Kürt dilinin bir bütünüdür. Dil benim yaşamım, kimliğimdir. Herkes kendi anadiliyli vardır. Herkes düşüncelerini ve fikirlerini kendi ana dilinde düşünür, üretir. Eğer dilin statüsü olmazsa, eğitim dili olmazsa bu dil kaybolur. Biz her zaman devlete sitem ettik, ama biz kendi dilimizi konuşmak, koruma sorumluluğu var " dedi. 

Kürtçe’nin Kirmançkî lehçesinde konuşmasını yapan Kürt Edebiyatçılar Derneği yöneticisi ve Sosyolog  Feratê Dengızî,  anadilin hepimizin  ortsk yarası olduğunu, ana dilimizin ölmemesi için duyarlı ve dikkatli olmaları gerektiğini ifade etti. Pedagoji eğitimin ruhu olduğunu, anadilde eğitim almayan çocukların   gelişemeyeceğine dikkat çekti.   Kürt dilinin dört duvar arasında kalmaması için dışarıda, yaşamın her alanında, toplumda konuşmanın ve anadilde eğitim almanın önemli olduğunu vurgulayarak, " Bu bilinçte olursak Kürt dili ve edebiyatı geri kalmaz. Belediyelerimiz toplumun dilini bilmezse, hizmet vermezse,  asimilasyondan kurtulamayız. Seçmeli ders yeterli değil, dilimizin resmi ve eğitim dili olması gerekir.

kurtarmazsa onları asimilasyondan da kurtaramaz. UNESCO araştırma yapmış, dünyada 220 devlet var. Bir dil pazar, ticaret dili ve eğitim dili olursa o dil gelişir, büyür. Herkesin ruhunda Kürtlerin anadil yarası ve acısı var. UNESCO araştırmayasına göre ana dillerinde eğitim gören  çocukların daha başarılı, girişken olduğunu ortaya koyduğunu söyledi.  Seçmeli ders yeterli değil, dilimizin resmi ve eğitim dili olması gerekir." 

Kürtçe’nin Kirmançkî lehçesinde konuşan Kürt Edebiyatçılar Derneği ve Kürt Entstütüsü yöneticisi  Feratê Dengızî,  yerel yönetim hizmetlerinde anadilin rolü ve önemine  değindi. Konuşmasının devamında " 
Belediyeler çok dilli hizmetler konusunda ilerdi.  Yerel yönetimler toplumun tüm kesimleri için hizmet üretir.  Kendi sorunlarımızı, dertlerimizi ve yaşadıklarımızı anadilimizde dile getiririz. Yerel yönetimler halkın iradesidir, kendimizi ifade ettiğimiz yerdir. Yerel yönetimlerin  halkına hizmet  etmesi için o dili bilmesi ve konuşması gerekiyor.Yerel yönetimler bu konuda kendi rolöünü oynamalıdır." 

Panel soru ve cevaplarla sona erdi.

Kurmancİ

Şaredariya Yenîşehîrê panelek bi navê "Girîngiya Ziman di Rêveberiyên Herêmî de" li dar xist

Şaredariya Yenîşehîrê di çarçoveya pîrozbahiyên 21ê Sibatê Roja Zimanê Dayikê ya Cîhanê de panelek bi navê "Girîngiya Ziman di Rêveberiyên Herêmî de" li dar xist.

Panela ku zimannasên Kurd jî tê de bûn, li ser bikaranîna zimanên dayikê di xizmetên giştî de û berpirsiyariyên rêveberiyên herêmî axivî.
PAnela ku li hola Meclîsa Şaredariyê hate lidarxistin, Hevşaredarên me Safiye Akdağ û Mehmet Ergün, hevserokê GABB û Şaredariya Baglarê Siraç Çelik, Cîgirên Hevşaredar, Endamên Meclîsê, karmend, nûnerên rêxistinên civaka sivîl û gelek welatî beşdar bûn.

 Abdullah Karahan, moderatorê panelê û axaftina vekirinê kir, bal kişand ser wê rastiyê ku gelek ziman li cîhanê bi tehdîda tunebûnê re rû bi rû ne û rola girîng a hikûmetên herêmî di dabînkirina xizmetên pirzimanî û parastina zimanên dayikê de destnîşan kir.

Rêveberê MED-DERê Îbrahîm Halîl Taş, di axaftina xwe ya bi zaravayê Kirmançkî yê Kurdî de, bal kişand ser girîngî û paşxaneya dîrokî ya 21ê Sibatê Roja Zimanê Dayikê ya Cîhanê ji bo Kurdan.

Wî diyar kir ku gelek ziman li cîhanê ji ber asîmîlasyon û qedexeyan winda bûne, lê dîsa jî zimanê Kurdî berdewam kiriye
Suzan Vejan Tatlı, endama Meclisa Zimanê Kurdî ku bi zaravayê Zazakî/Dimilkî yê Kurdî diaxive, di destpêka axaftina xwe de diyar kir ku ew xwezaya pirreng a xwezayê qebûl dike, ne tenê yekrengiya wê, û got, "

"Em bi salan e cîran, dost û têkoşînên hevpar dikin, lê em hevdu fêm nakin; em bi zimanekî din bi hev re danûstandinê dikin.
Ev kêmasî di serî de ya me ye. Zazakî ne zaravayek an jî berdewamiya zimanê Kurdî ye; ew tevahiya zimanê Kurdî ye.

Feratê Dengîzî, civaknas û rêveberê Komeleya Nivîskarên Kurd, bi zaravayê Kurmancî yê Kurdî axivî û diyar kir ku zimanê dayikê ji bo me hemûyan birînek hevpar e, û ji bo pêşîgirtina li mirina wê hesasiyet û lênêrîn pêwîst in.

 Şaredariyan di warê dabînkirina xizmetên pirzimanî de pêşketin bi dest xistine.Rêveberiyên herêmî ji bo hemû beşên civakê xizmetan çêdikin. Em pirsgirêk, fikar û ezmûnên xwe bi zimanê xwe yê dayikê tînin ziman. Panel bi pirs û bersivan bi dawî BU.

ZazakÎ

Şaredarîya Yenîşehîrî Panelê "Muhîmîya Ziwanî ya Îdareyanê Herêmkîyan de" Organîze Kerd

???? Şaredarîya Yenîşehîrî, çarçewaya 21ê Sibate Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya de derheqê dewrê ziwanî yê îdareyanê herêmkîyan de panelê bi sernameyê "Muhîmîya Ziwanî ya Îdareyanê Herêmkîyan de" viraşt. Panelo de ke bi beşdarîya ziwanzananê kurdan ame organîzekerdene, xebitnayîşê ziwanê dayîke yê xizmetanê pêroyîyan de û berpirsîyarîyê îdareyanê herêmkîyan ameyî nirxnayene.

Panelê ke salonê meclîsê şaredarîye de ame viraştene, hemşaredarê ma Safîye Akdag û Mehmet Ergun, Hemşaredarê GABB û Hemşaredarê qezaya Baglarî Sirac Çelîk, Yarîmetoxê Hemşaredaran, Endamê Meclîsî, xebitkarî, temsîlkarê rêxistinanê komelê sîvîlî û zaf hemwelatî beşdar bîyî.

Moderatorê panelî Abdulah Karahan ke qiseykerdişê akerdişî kerd, bale ante ke dinya de zaf ziwanî binê tehlûkeyê vindîbîyayîşî de yê û dîyar kerd ke îdareyanê herêmkîyan dewrêko muhîm ê xizmetanê zafziwanî û pawitişê ziwanê dayîke de est o.

Îdarekarê MED-DER’î Îbrahîm Xelîl Taş ke bi kirmanckî qisey kerd, muhîmîya 21ê Sibate Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya seba kurdan û pêamayîşê ci yê tarîxî ser o qisey kerd. Taşî dîyar kerd ke dinya de rîyê asîmîlasyonî û qedexeyan ra zaf ziwan vindî bîyî labelê ziwanê kurdan bi serê naye zî estbîyayîşê xo pawitîya. Taşî ke baskî û qedexeyanê ser ziwanê kurdan ser o qisey kerd, va ke asîmîlasyon seba ziwanê kurdan tehlûkeyêka muhîme ya û kurdan berpirsîyarîyê xo yê seba ci est ê. Taşî îfade kerd ke dersê weçînayîşî seba perwerdeyê pedagojîkê gedeyan bes nîyo û perwerdeyê bi ziwanê dayîke şert o.

Endama Meclîsê Kirmanckî Suzan Vejan Tatli ke bi zazakî qisey kerd, destpêkê qiseykerdişê xo de dîyar kerd ke xoza tena yew reng ney, zafrenginîye qebul kena û va: "Bi serranê derganan ma cîranê yewbînan ê, hevalê yewbînan ê, ma têkoşînêko hempar kenê labelê ma yewbînan fam nêkenê, ma bi ziwanêko bîn yewbînan reyde qisey kenê. Na kêmasîye verî ya ma hemeyan a. Zazakî lehçeyêka kurdkî ya, dewamê ci nîya. Ziwanê kurdan pêro yew o. Ziwan cuya min o, nasnameyê min o. Her kes bi ziwanê xo yê dayîke est o. Her kes ramanê xo û fîkranê xo bi ziwanê xo yê dayîke ramenê, berheman arê dano. Eke statûya ziwanî çin ba, eke ziwanê perwerdeyî nêbo, no ziwan do vindî bibo. Ma her wext gilîya xo ya dewletî kerda labelê berpirsîyarîya qiseykerdiş û pawitişê ziwanê xo ya ma zî est a."

Îdarekarê Komeleya Edebîyatkaranê Kurd û Enstîtuya Kurdan Feratê Dengizî ke bi kirmanckî qisey kerd, dewrê û muhîmîya ziwanê dayîke ya xizmetanê îdareyê herêmkîyan de ser o qisey kerd. Dengizî va ke ziwanê dayîke birîna ma ya hempar a û ganî ma seba ke ziwanê ma nemiro, hesasîyet û baldarîye nîşan bidê. Dengizî va ke pedagogîye gonîya perwerdeyî ya û gedeyê ke perwerdeyê bi ziwanê dayîke negênê, nêeşkenê averşî. Dengizî bale ante muhîmîya qiseykerdişê ziwanê kurdan ney ke tena çar dîwaran mabêyn de, tebere de, cuya her wareyî de û komelî de û girewtişê perwerdeyê bi ziwanê dayîke ser o û va: "Eke ma na hişyarîya xo de bibê, ziwan û edebîyata kurdan do peyde nemana. Eke şaredarîyê ma ziwanê komelî nezanê, xizmet nêdê, ma nêeşkenê xo asîmîlasyonî ra biresnê. Dersê weçînayîşî bes nîyo, ganî ziwanê ma bo ziwanê resmî û perwerdeyî. UNESCO’yî cigêrayîş kerdo, dinya de 220 dewletî est ê. Eke yew ziwan bibo ziwanê bazarî, ticaretî û perwerdeyî, no ziwan averşino, gird beno. Ganê her kesî de birînê ziwanê dayîke yê kurdan est o. Goreyê cigêrayîşê UNESCOyî gedeyê ke bi ziwanê xo yê dayîke perwerde gênê, hîna serkewte û aktîf ê. Dersê weçînayîşî bes nîyo, ganî ziwanê ma bibo ziwanê resmî û perwerdeyî."

Panel bi pirs û cewaban temam bî.